Motorvermogen en toerental bij harde groenten

Watt is een verbruikscijfer, geen prestatiecijfer

Het opgegeven vermogen zegt hoeveel de motor opneemt, niet hoeveel er bij de schijf aankomt. Tussen die twee zit een overbrenging, en juist daar wordt het verschil gemaakt. Een machine van zeshonderd watt met een tandwielkast kan meer weerstand aan dan een machine van duizend watt met een directe as en een hoog toerental.

Wat u zoekt is koppel: de kracht waarmee de as blijft doordraaien als er weerstand komt. Fabrikanten vermelden dat zelden, maar u kunt het afleiden. Een lager toerental bij hetzelfde vermogen betekent bijna altijd meer koppel, en machines die roosters voor blokjes aankunnen hebben dat koppel per definitie.

Waarom sneller niet beter is

Bij snijden geldt niet dat een hoger toerental een mooiere snede geeft. Boven een bepaalde snelheid wordt het product door de schijf weggeslagen in plaats van erdoorheen gevoerd, en dan krijgt u gebroken plakken en veel gruis in de bak.

Dat effect is het sterkst bij zachte producten. Tomaat, gekookte aardappel en champignon vragen een rustige schijf; wortel en koolraap mogen sneller. Machines met twee snelheden lossen dat op, en op modellen met één snelheid ligt die meestal tussen de driehonderd en vijfhonderd omwentelingen per minuut — een compromis dat voor harde groente aan de trage kant is en voor zachte aan de snelle.

Wat er gebeurt als het te zwaar wordt

Loopt een motor vast op een te dikke koolraap, dan zijn er drie mogelijke uitkomsten. Een goede machine heeft een thermische beveiliging: de motor schakelt uit, koelt af en doet het na een kwartier weer. Een eenvoudiger machine heeft een slipkoppeling of een breekpen die het meegeeft — vervelend, maar goedkoop te herstellen.

De derde uitkomst is dat er niets meegeeft en de motorwikkeling het begeeft. Dat is geen reparatie meer maar een nieuwe machine. Vraag daarom bij aanschaf welke beveiliging erin zit; het is een van de weinige specificaties die direct over de levensduur gaat.

Aandrijving en onderhoud

Machines met een tandriem zijn stiller en vangen schokken op, maar de riem is slijtdeel en moet na verloop van tijd vervangen worden. Directe aandrijving is onderhoudsvrij maar geeft elke schok door aan de motoras.

Voor een keuken die de machine dagelijks gebruikt, is een riem eerder een voordeel dan een nadeel: hij is de zwakste schakel, en dat is precies wat u wilt als er iets misgaat. Vraag wel of de riem zonder demontage van het hele blok te bereiken is, want anders wordt een vervanging van vijftien euro een factuur van driehonderd.