Reiniging en veiligheid

Reinigen: van demonteren tot drogen zonder restrisico

Keukenplank met afwasmiddel, borstel, schoonmaakdoeken en handschoenen
Foto: Dutchers® Verstelbare Mandoline Snijder – RVS Groentesnijder — Productfoto · bol.com

Eerst spanningloos, dan pas gereedschap

Reinigen begint met de stekker uit het stopcontact. Dat is geen formaliteit: bij een machine die per ongeluk aanslaat terwijl uw hand bij de schijf zit, is de uitkomst voorspelbaar. Veiligheidsschakelaars werken, maar ze zijn ontworpen om het bedienen veilig te maken, niet het onderhoud.

Daarna geldt: demonteer wat zonder gereedschap losgaat, en niet meer dan dat. Onderdelen die met een schroevendraaier vastzitten, zijn niet bedoeld om dagelijks los te gaan; wie ze toch elke avond losschroeft, sleet de schroefdraad en de afdichting sneller dan de vuiligheid ooit had gedaan. Over kruisbesmetting en schoonmaken in de keuken geeft het Voedingscentrum onafhankelijk advies.

Waar het zich verstopt

Aanslag zit zelden op de plekken die u ziet. De vier vaste probleemplaatsen zijn de onderkant van de snijschijf, de rand waar de schijf op de aandrijfnok zit, de naad tussen de vulkop en het huis, en de uitworpgoot net voorbij het punt waar u nog bij kunt met een doek.

Wortelsap en bietensap laten daar een laagje achter dat na een dag hard wordt en na een week alleen nog met weken loskomt. Dat laagje is niet alleen lelijk: het is een voedingsbodem, en bij bietensap is het bovendien een kleurbron die op het volgende product overgaat.

Volgorde: spoelen, weken, borstelen, naspoelen

Spoel eerst met lauw water zodat het grootste deel eraf gaat. Heet water in deze eerste stap is een klassieke fout: eiwitten en zetmeel hechten zich er juist door vast.

Laat vervolgens de losse delen weken in warm sop en gebruik een borstel, geen schuurspons. Een schuurspons maakt krassen, en krassen zijn de plek waar de volgende laag zich in vastzet. Spoel daarna met schoon water na, want restanten reinigingsmiddel op een snijvlak komen op het eerstvolgende product terecht.

Gebruikt u een desinfectiemiddel, dan gaat dat pas ná het reinigen op een schoon oppervlak. Op vuil werkt het niet en het maakt de vuiligheid alleen maar bacterievrij zichtbaar.

Drogen is een reinigingsstap

De stap die het vaakst wordt overgeslagen is drogen. Onderdelen die nat in elkaar worden gezet, houden vocht vast op precies de plekken die niet luchten: onder de schijf, in de naad van de vulkop, in de aandrijfnok. Daar ontstaat binnen een etmaal een geurtje en op aluminium bovendien corrosie.

Berg de schijven daarom los op en zet de machine open in plaats van dicht. Dat kost geen tijd en scheelt de helft van de klachten die mensen later aan de kwaliteit van het apparaat toeschrijven.

Registreren wat u doet

Werkt u in een keuken die onder de hygiënecode valt, dan hoort de snijmachine in het reinigingsschema met een frequentie en een verantwoordelijke. Bij snijapparatuur is dat doorgaans na elke productwissel voor de schijf en dagelijks voor het geheel.

Leg ook vast wanneer de schijven vervangen zijn. Een bot mes drukt de groente kapot in plaats van hem te snijden, en beschadigd celweefsel bederft aantoonbaar sneller — hygiëne en snijkwaliteit lopen hier in elkaar over.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet de machine helemaal uit elkaar?
Dagelijks voor de delen die zonder gereedschap losgaan. Een grondige beurt waarbij ook de uitworp en de afdichtingen aan de beurt komen, is bij dagelijks gebruik ongeveer wekelijks redelijk.
Mag ik de machine met een hogedrukspuit afspoelen?
Alleen als de fabrikant een IP-klasse opgeeft die daarop is berekend, en zelfs dan nooit gericht op de motorbehuizing of de schakelaar. Water dat langs een asafdichting naar binnen komt, is de meest voorkomende oorzaak van een lagerdefect.
Waar komen de oranje verkleuringen vandaan?
Van caroteen uit wortel. Het is onschuldig en zit alleen in het oppervlak. Het gaat het makkelijkst weg met een beetje plantaardige olie op een doek, omdat caroteen wel in vet en niet in water oplost.

Lees ook